Сангийн далай хийд бол говийн ард түмний хүч хөдөлмөр, оюун ухаан, хөрөнгө мөнгөөр бий болсон түүх соёлын дурсгалт газар юм. Тус хийдийг 1707 онд Үйзэн Саарав гэгч гэлэн Төвдөөс бадарчидж яваад “Тал хүйтний хөндий ” дахь булаг устай газар буудаллаж “Шар дэл” хэмээх газар сан тавьж уг булгийг Сангийн булаг гэж нэрлэн түүний хойд дэнж дээр ганц шавар байшин барьснаар “Сангийн далай” хийдийн эх суурь тавигджээ. 1708 онд хурлын лам хуврагтай болж хийдийн үйл ажиллагаа эхлэн буян номын ажил явуулсан байна.
1772 онд “Чогчин” дуган барьж энх амгалангийн хаалга хийлгэж уг хийдийг “Рашчойнхордамбадаржаа

   Өмнөговь аймгийн Сэврэй сумын нутагт, Их Сэврэйн уул, Зөөлөнгийн нурууны араар, Баян бор нурууны урдуур үргэлжлэн тогтсон, Улаанбаатараас баруун урагшаа 650 км, Өмнөговь аймгийн төв Даланзадгадаас баруун хойш 216 км, Сэврэй сумын төвөөс зүүн хойш 35 км зайд х.ө 43* 45’, 53,9” з.у 102* 15’. 32.6” солбицолд Говь Гурван сайханы Байгалийн цогцолборт газарт Хонгорын их элсэн манхан оршино.
Хонгорын элс нь баруун хойноос зүүн урагш чиглэн 130 гаруй км үргэлжилсэн, 3- 5 км, зарим газартаа 20 гаруй км өргөн манай орны хамгийн урт элсэн манхан бөгөөд хамгийн өндөр Ханан элсний өндөр

Монгол орныг дэлхий нийт 1920-оод оны дунд үеийг хүртэл "Төв Азийн цөл" гэсэн нэгдсэн ойлголтонд хамааруулан үзэж иржээ. Учир нь энэ өргөн уудам газар нутагт байгаль, цаг уур, түүх, археологи, шинжлэх ухааны нарийвчилсан судалгаа төдийлэн хийгдээгүй байсанд оршино. 
     Харин 1920-оод оны дунд үед хийгдсэн Америкийн Байгалийн түүхийн музейн судлаач, Төв Азийн судалгааны багийн ахлагч Рой Чепмэн Эндрюсийн /Roy Chapman Andrews/ багийн судалгаа дэлхийн үгсийн санд тухайн үедээ монголчуудын нийтлэг хэллэг "ГОВЬ" гэдэг нэрийг оруулж ирсэнээр дэлхий нийт Тө

Байгалийн үзэсгэлэнт болон түүх соёлын дурсгалт газарт :
1. Хонгорын элс
2. Салхитийн хадны сүг зураг
3. Тогоонтөмөр хааны үеийн бичигтэй чулуу
Ард түмний оюуны үнэт бүтээл болон хүний гараар бүтээгдсэн бүтээлд:
1. Ноён Сэврэй хийцийн мөнгөн эдлэл
2. Монгол улсын төрийн дархан С.Сугирын хийсэн төрийн тамга хайрцагны хамт

1.Хонгорын гол
Монголын говьд Төв азийн цөлийн идэвхитэй бөгөөд тасралтгүй хуурайших хандлага бүр дөрөвдөгч үеэс эхэлсэн гэдэг санааг Оросын эрдэмтэд нилээд дээр үеэс гаргаж байжээ. Иймээс говь гэдэг нь нэгэн хэвийн үргэлжилсэн уудам дэлгэр, халуун хуурай нутгийн тухай ойлголт